Het Bedford Level Experiment
Het eerste systematische experiment om aardkromming te meten — uitgevoerd in 1838 door Samuel Rowbotham op de Old Bedford River.
Claims
Rowbotham observeerde een schip over 6 mijl zonder de verwachte 11 voet krommingsdaling
OnderzoekHet experiment is meerdere keren herhaald met vergelijkbare resultaten
OnderzoekWallace's 1870 herhaling gebruikte een andere meetmethode die atmosferische refractie compenseerde
OnderzoekHet Bedford Level Experiment is een van de meest iconische experimenten in de geschiedenis van het vlakke-aarde-onderzoek. Het werd voor het eerst uitgevoerd door Samuel Birley Rowbotham in de zomer van 1838 op de Old Bedford River in de Cambridgeshire Fens, Engeland.
Het experiment
Rowbotham waadde het water in en gebruikte een telescoop op 8 inch (20 cm) boven het wateroppervlak om een boot te volgen die langzaam 6 mijl (10 km) wegvoer richting Welney Bridge. Op de mast van de boot was een vlag bevestigd op 3 voet (0,9 m) boven het water.
Het verwachte resultaat
Volgens de krommingsformule (8 inch per mijl in het kwadraat) zou de bovenkant van de mast op 6 mijl afstand ongeveer 11 voet (3,4 m) onder de gezichtslijn moeten liggen — volledig onzichtbaar.
Het werkelijke resultaat
Rowbotham rapporteerde dat het schip constant zichtbaar bleef over de volledige 6 mijl. De vlag op de mast bleef de hele reis in beeld.
Methode
Rowbotham noemde zijn methode 'zetetic' — gebaseerd op directe observatie en empirisch bewijs, niet op aannames of theorieën. Hij gebruikte telescopen, waterpassen en theodoliet-instrumenten voor zijn metingen.
De herhaling van 1870
Alfred Russel Wallace herhaalde het experiment in 1870, maar met een aangepaste methode die rekening hield met atmosferische refractie. Wallace claimde kromming te hebben gevonden die consistent was met een bolvormige aarde. Rowbotham en zijn volgelingen betwistten de methode van Wallace.
Historische betekenis
Het Bedford Level Experiment wordt algemeen beschouwd als het begin van het moderne vlakke-aarde-onderzoek. Rowbothams boek 'Zetetic Astronomy: Earth Not a Globe' (1865) is hieruit voortgekomen en blijft een kernwerk in de beweging.
Bronnen
- [1]Samuel Rowbotham — Zetetic Astronomy: Earth Not a Globe (1865)
- [2]Wikipedia — Bedford Level experiment
- [3]Amusing Planet — Bedford Level Experiment: The 19th Century Experiment (2024)